TF-ADP-01…10Plan rehberi
Acil Durum Planı Neleri İçermeli? 10 Bölümlük Rehber
Acil durum planı; yangın, patlama, kimyasal yayılım, doğal afet ve sabotaj gibi olaylarda kimin, neyi, hangi sırayla yapacağını belirleyen, işyerinin yaşayan dokümanıdır. 6331 sayılı Kanun Md. 11, çalışan sayısı ve tehlike sınıfından bağımsız olarak kanun kapsamındaki tüm işverenlere bu planı hazırlama yükümlülüğü verir.
TOKO FIRE planlarını on bölüm (TF-ADP-01 … 10) hâlinde kurar; her bölüm İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'in ilgili maddesine bağlıdır. Aşağıda her bölümün neyi kapsadığını, hangi kaynaktan beslendiğini ve teslimde hangi formatta olduğunu bulabilirsiniz.
- 2 · 4 · 6
- Yıl: çok tehlikeli, tehlikeli, az tehlikeli işyerinde en geç yenileme (Md. 14/2)
- ≥ 1 / yıl
- Plan doğrultusunda tatbikat (Md. 13 · BYKHY Md. 129)
- 30 · 40 · 50
- Çalışana 1 destek elemanı — her ekip için (Md. 11)
- 10 · 15 · 20
- Çalışana 1 ilkyardımcı (İlkyardım Yönetmeliği)
TF-ADP-01
İşyeri tanımı ve tehlike profili
İşyerinin unvanı, adresi, SGK sicil numarası ve tehlike sınıfı; çalışan, ziyaretçi ve vardiya dağılımı; binanın kat, alan, kullanım ve yapı özellikleri tek bölümde toplanır.
- Kaynak
- Saha keşfi ve işveren verisi
- Çıktı
- Genel bilgiler bölümü — PDF ve düzenlenebilir
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 12 · İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği
TF-ADP-02
Acil durum senaryoları
Yangın, patlama, kimyasal ya da biyolojik yayılım, zehirlenme, salgın, doğal afet (deprem, sel) ve sabotaj olasılıkları; çalışma ortamı, kullanılan maddeler, ekipman ve çevre koşulları dikkate alınarak belirlenir.
- Yöntem
- Risk değerlendirmesi ile entegre
- Çıktı
- Senaryo matrisi
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 8 · ISO 31000:2018
TF-ADP-03
Önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler
Her senaryo için olayın oluşmasını önleyecek ve etkisini sınırlayacak teknik ve idari tedbirler belirlenir; algılama, alarm, söndürme ve kesme sistemlerinin durumu ve eksiklik listesi çıkarılır.
- Çıktı
- Tedbir tablosu ve aksiyon listesi
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 9 · BYKHY
TF-ADP-04
Müdahale ve tahliye yöntemleri
Alarm, haberleşme, ilk müdahale, tahliye sırası ve güvenli toplanma prosedürleri yazılır; hareket kısıtlı kişiler için destek eşleştirmesi yapılır, komşu işyerleri ve dış etkenler hesaba katılır.
- Çıktı
- Prosedürler ve akış şemaları
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 10 · 6331 Md. 12 · ISO 22395:2018
TF-ADP-05
Ekip organizasyonu ve görev kartları
Söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinin sayısı tehlike sınıfına göre hesaplanır; ekip başı ve üyeleri, vardiya bazlı yedekleme ve cep boyu görev kartları hazırlanır.
- Çıktı
- Ekip listesi ve görev kartları (baskıya hazır)
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 11 · BYKHY Md. 126–128 · İlkyardım Yönetmeliği
TF-ADP-06
Tahliye planları (kroki)
Her kat için kaçış yolları, acil çıkışlar, yangın ve ilk yardım ekipmanı, alarm butonları, elektrik ve gaz kesme noktaları, kimyasal ve patlama riski olan bölümler ile toplanma alanını gösteren ölçekli planlar çizilir.
- Standart
- ISO 23601 · ISO 7010
- Format
- Dijital ve baskı
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 12 · Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yön.
TF-ADP-07
İrtibat ve dış haberleşme
112 Acil Çağrı, itfaiye, AFAD ve en yakın sağlık kuruluşu gibi ulusal ve yerel kurumların irtibat bilgileri; iç bildirim zinciri ve dış kurumlarla koordinasyon esasları belirlenir.
- Çıktı
- İrtibat çizelgesi ve bildirim zinciri
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 12 · ISO 22320:2018
TF-ADP-08
Tatbikat programı ve rapor şablonu
Yıllık tatbikat takvimi, senaryo kurgusu, gözlemci formu, tahliye süresi ölçümü ve düzeltici faaliyet takibini içeren rapor şablonu hazırlanır.
- Periyot
- En geç yılda bir
- Format
- Düzenlenebilir form
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 13 · BYKHY Md. 129 · ISO 45001 Md. 8.2
TF-ADP-09
Eğitim ve bilgilendirme kayıtları
Tüm çalışanlar, yeni işe başlayanlar, ziyaretçiler ve alt işveren çalışanları için bilgilendirme içeriği; ekip üyelerinin eğitim planı ve katılım kayıt formları oluşturulur.
- Çıktı
- Eğitim planı ve kayıt formları
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 5, 15 · 6331 Md. 17
TF-ADP-10
Revizyon ve yenileme takvimi
Tehlike sınıfına göre yenileme tarihi belirlenir; değişiklik, tatbikat bulgusu veya olay sonrası güncelleme tetikleyicileri ve revizyon geçmişi tablosu plana eklenir.
- Periyot
- 2 · 4 · 6 yıl ve her değişiklikte
Dayanak · Acil Durumlar Yön. Md. 14
ÖZEL
Planda ayrıca ele alınması gereken durumlar
- Yaşlı, engelli ve gebe çalışanlar ile kreşteki çocuklara tahliye sırasında refakat edilmesi için tedbir alınır; ziyaretçi, alt işveren çalışanı ve geçici çalışanlar bilgilendirilir (Acil Durumlar Yön. Md. 5, 10 — 01.10.2021 değişikliği).
- Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler planlarını koordineli hazırlar; asıl işveren – alt işveren ilişkisinde ve süreksiz işlerde ayrı kurallar uygulanır (Md. 17, 18, 19).
- Yapı yüksekliği 30,50 m'den fazla konut binaları ile içinde 50 kişiden fazla insan bulunan konut dışı yapılarda acil durum ekipleri ve senede en az bir söndürme ve tahliye tatbikatı ayrıca Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile zorunludur.
- 10'dan az çalışanı olan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma görevleri için eğitimli tek destek elemanı yeterlidir (Md. 11).
MEVZUAT
Plan hangi mevzuata dayanır?
İşyerinin faaliyetine göre uygulanabilir olan mevzuat plan kapsamına alınır.
| Mevzuat | RG tarihi / sayı | Plana yansıması |
|---|---|---|
| 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (md. 4/2, 10, 11, 12) | 30.06.2012 / 28339 | Risk değerlendirmesi; acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım; tahliye |
| İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik (md. 5–20) | 18.06.2013 / 28681 · Değ. 01.10.2021 / 31615 | Planın hazırlanması, ekipler, dokümantasyon, tatbikat, yenileme, eğitim |
| Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (md. 124, 126–129) | 19.12.2007 / 26735 · Son değ. 01.07.2025 / 32943 | Yangın güvenliği sorumluluğu, acil durum ekipleri, sevk ve idare, eğitim ve tatbikat |
| İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği | 29.12.2012 / 28512 | Senaryoların risk değerlendirmesi ile tutarlılığı |
| İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği (Ek-1) | 26.12.2012 / 28509 | Ekip sayıları ve plan yenileme süresinin belirlenmesi |
| İlkyardım Yönetmeliği | 29.07.2015 / 29429 | İlk yardım ekibinin oluşturulması |
| İşyeri Bina ve Eklentileri Yönetmeliği (Ek-1) | 17.07.2013 / 28710 | Acil çıkış yolları ve kapıları, yangınla mücadele donanımı |
| Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği | 11.09.2013 / 28762 | Kaçış yolu, acil çıkış, ilk yardım ve yangın ekipmanı işaretleri |
| Patlayıcı Ortamlar Yönetmeliği (PKD hükümleri) | 30.04.2013 / 28633 | Patlayıcı ortam bölgeleri ile plan uyumu |
| Büyük Endüstriyel Kazalar (BEKRA) Yönetmeliği | 02.03.2019 / 30702 | Kapsamdaki kuruluşlarda dahili acil durum planı entegrasyonu |
| Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP) Uygulama Yönetmeliği | 18.03.2020 / 31072 | Yataklı sağlık tesislerinde HAP ile entegrasyon |
Mevzuat referansları Ekim 2026 itibarıyla güncel metinlere göre kontrol edilmiştir; plan teslim tarihinde yürürlükteki metin esas alınır.
HAZIRLIK
Plana başlarken işverenden istenen belgeler
- Güncel risk değerlendirmesi raporu
- Mimari ve kat planları (DWG veya PDF)
- Çalışan listesi ve vardiya düzeni
- Mevcut yangın algılama, söndürme ve acil aydınlatma bilgileri
- Varsa PKD, eski acil durum planı ve tatbikat raporları
SSSMerak edilenler
Sık sorulan sorular
Acil durum planı hangi işyerleri için zorunlu?+
6331 sayılı Kanun Md. 11 uyarınca, çalışan sayısı ve tehlike sınıfından bağımsız olarak kanun kapsamındaki tüm işyerleri için zorunludur. Dışarıdan hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (Md. 4/2).
Acil durum planı kaç yılda bir yenilenir?+
Çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2, tehlikelide 4, az tehlikelide 6 yılda bir yenilenir (Acil Durumlar Yön. Md. 14/2). Mevcut tehlikeleri etkileyen veya yeni tehlike doğuran değişikliklerde süre beklenmeden tamamen ya da kısmen yenilenir.
İlk yardım ekibinde kaç kişi olmalı?+
İlkyardım Yönetmeliği'ne göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla her 10, 15 ve 20 çalışan için en az 1 ilkyardımcı bulunur.