Ex işaretleme

Ex Etiketi Nasıl Okunur? ATEX İşaretleme Rehberi

Patlayıcı ortamda kullanılan her ekipmanın etiketi, o ekipmanın hangi Ex bölgesinde, hangi gaz ya da tozla ve hangi sıcaklıkta güvenle çalışabileceğini söyler. Etiketi okuyamayan ekipmanı doğru seçemez.

PKD çalışmasında sahadaki her Ex ekipman yerinde, etiketiyle tek tek kontrol edilir ve Ex envanter–uygunluk matrisine işlenir. Aşağıdaki örnek etiket (Ex db IIB T4 Gb, alev sızdırmaz bağlantı kutusu) alan alan açıklanmıştır; kuruluş ve sertifika numaraları temsilîdir.

ETİKET

Örnek etiketin 10 alanı

CE 0000 · ⬡εx II 2 G · Ex db IIB T4 Gb · −20 °C ≤ Ta ≤ +40 °C · IP66

#İşaretAnlamı
1CE · 0000Uygunluk işareti ve üretimi denetleyen onaylanmış kuruluşun numarası (gerekli kategorilerde)
2⬡ εxPatlamaya karşı korunmuş teçhizat özel işareti
3IITeçhizat grubu: madenler dışındaki yerler (I: madenler)
42Kategori: yüksek koruma; Bölge 1 ve Bölge 2 için uygun
5GOrtam türü: G gaz/buhar/sis · D yanıcı toz
6Ex dbKoruma tipi: alev sızdırmaz muhafaza, koruma seviyesi “b”
7IIBGaz grubu: IIA ve IIB ortamlarında kullanılabilir; IIC için uygun değil
8T4Sıcaklık sınıfı: maksimum yüzey sıcaklığı 135 °C
9GbEPL: yüksek koruma seviyesi; Bölge 1 karşılığı
10X · UX: özel kullanım koşulu, sertifika okunmadan montaj yapılmaz · U: komponent sertifikası

Ta belirtilmemişse ortam sıcaklığı aralığı −20 °C … +40 °C'dir.

BÖLGE

Etiketten Ex bölgesine: hangi ekipman nerede kullanılır?

Etiketteki kategori (2014/34/AB) ve EPL (IEC 60079-0), ekipmanın kurulabileceği en riskli bölgeyi gösterir. Daha yüksek korumalı ekipman daha düşük riskli bölgede de kullanılabilir; tersi olmaz.

Ex bölgesiOrtamAsgari kategoriAsgari EPL
Bölge 0Gaz/buhar sürekli veya sık sık var1GGa
Bölge 1Gaz/buhar normal çalışmada ara sıra oluşabilir2GGb
Bölge 2Gaz/buhar normal çalışmada beklenmez, oluşursa kısa süre kalır3GGc
Bölge 20Toz bulutu sürekli veya sık sık var1DDa
Bölge 21Toz bulutu normal çalışmada ara sıra oluşabilir2DDb
Bölge 22Toz bulutu normal çalışmada beklenmez, oluşursa kısa süre kalır3DDc

Örnek etiketteki “II 2 G … Gb” işareti, ekipmanın Bölge 1 ve Bölge 2'de kullanılabileceğini, Bölge 0'da kullanılamayacağını gösterir. Bölgelerin nasıl belirlendiği tehlikeli bölge sınıflandırması sayfasında anlatılır.

T SINIFI

Sıcaklık sınıfları

Ekipmanın T sınıfı, ortamdaki gazın kendiliğinden tutuşma sıcaklığından düşük olmalıdır.

SınıfMaks. yüzey sıcaklığı
T1450 °C
T2300 °C
T3200 °C
T4135 °C
T5100 °C
T685 °C

GRUP

Gaz grupları

IIC işaretli ekipman IIB ve IIA ortamlarında, IIB işaretli ekipman IIA ortamında da kullanılabilir; tersi geçerli değildir.

GrupTipik gazMESG
IIAPropan≥ 0,90 mm
IIBEtilen0,50 – 0,90 mm
IICHidrojen, asetilen≤ 0,50 mm

KORUMA

Başlıca koruma tipleri

KodKoruma tipiStandart
dAlev sızdırmaz muhafazaIEC 60079-1
eArtırılmış emniyetIEC 60079-7
iKendinden emniyetIEC 60079-11
pBasınçlandırmaIEC 60079-2
mKapsüllemeIEC 60079-18
tToz muhafazasıIEC 60079-31
c · b · kElektriksiz ekipmanISO 80079-37

SAHA

Sahada her ekipman için dört eşleşme

Bölge ↔ EPL

Bölge 1'de en az 2G / Gb.

Madde ↔ Grup

Hidrojen ortamında IIC şart.

Tutuşma ↔ T sınıfı

Yüzey sıcaklığı, tutuşma sıcaklığının altında.

Çevre ↔ Ta / IP

Ortam sıcaklığı ve koruma derecesi uygun.

SSSMerak edilenler

Sık sorulan sorular

Ex bölgesi nedir?+

Ex bölgesi (tehlikeli bölge), yanıcı gaz, buhar, sis veya tozun havayla patlayıcı ortam oluşturabileceği alandır. Patlayıcı ortamın ne sıklıkta ve ne kadar süre bulunduğuna göre gaz için Bölge 0, 1, 2; toz için Bölge 20, 21, 22 olarak sınıflandırılır. Bölge belirlendikten sonra o alana yalnızca etiketindeki kategori ve EPL bu bölgeye uygun Ex ekipman kurulabilir.

Ex etiketindeki “X” ne anlama gelir?+

X, ekipmanın özel kullanım koşulu olduğunu gösterir; sertifikadaki koşullar okunmadan montaj yapılmamalıdır. “U” ise ekipmanın tek başına değil komponent olarak sertifikalandığını belirtir.

T4 ekipman hangi gazlarda kullanılabilir?+

T4 ekipmanın maksimum yüzey sıcaklığı 135 °C'dir; kendiliğinden tutuşma sıcaklığı bunun üzerinde olan gazların bulunduğu ortamlarda kullanılabilir. Ayrıca gaz grubu ve bölge–EPL eşleşmesi de sağlanmalıdır.

Acil değil ama önemli

Patlamadan Korunma Dokümanı için teklif alın

İhtiyacınızı kısaca anlatın; uzman ekibimiz size özel kapsam ve teklifle dönüş yapsın.